NASA: Αναζητώντας εξωγήινη ζωή στον Άρη – Επιστημονική φαντασία ή θέμα χρόνου;

0

 
Ενώ ο Άρης φαίνεται να είναι ένα πολλά υποσχόμενο κοντινό μέρος για την αναζήτηση ζωής πέρα από τη Γη, ο Κόκκινος Πλανήτης κρατάει πεισματικά τα μυστικά του. Παρά τις δεκαετίες ερευνών – και ακόμη και δύο αρχικά συναρπαστικά αποτελέσματα – δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη ασφαλή σημάδια ζωής, τονίζει η NASA στο επικαιροποιημένο της εγχειρίδιο αναζήτησης εξωγήινης ζωής.

Τώρα αυτή η μακροχρόνια αναζήτηση θα μπορούσε να είναι στα πρόθυρα να αποδώσει καρπούς. Το ρόβερ Perseverance ερευνά έναν αρχαίο αρειανό κρατήρα, ο οποίος κάποτε ήταν γεμάτος με νερό, για ενδείξεις ζωής στο παρελθόν και αποθηκεύει δείγματα πετρωμάτων και επιφανειακού υλικού σε μεταλλικούς σωλήνες για την ενδεχόμενη επιστροφή τους στη Γη.

Αναζητώντας εξωγήινη ζωή

Και αυτά τα συναρπαστικά αποτελέσματα του παρελθόντος, αν και τώρα θεωρείται ότι δεν απέδειξαν ότι η ζωή άνθισε ποτέ στον γειτονικό μας πλανήτη, θεωρούνται απαραίτητο θεμέλιο για την εστιασμένη, πολυεπίπεδη έρευνα που βρίσκεται σε εξέλιξη σήμερα.

“Οι προηγούμενες αποστολές μας βοήθησαν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς να αναζητήσουμε τη ζωή”, δήλωσε η Lindsay Hays, αναπληρώτρια επιστήμονας προγράμματος για το πρόγραμμα αστροβιολογίας -που μελετά την πιθανότητα ζωής πέρα από τη Γη- στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσιγκτον και αναπληρώτρια επικεφαλής επιστήμονας για την αποστολή επιστροφής δειγμάτων στον Άρη.

Η σε βάθος εξερεύνηση του Άρη θα χρησιμεύσει επίσης ως πεδίο δοκιμών για την ευρύτερη έρευνα που θα ακολουθήσει: την εξέταση των παγωμένων φεγγαριών στο εξωτερικό ηλιακό σύστημα για κάποιο σημάδι ζωής στους τεράστιους ωκεανούς που κρύβονται κάτω από τις επιφάνειές τους.

“Η NASA έχει επενδύσει πολλά στην αναζήτηση ζωής στον Άρη και έχει μάθει πολλά που θα μας βοηθήσουν καθώς εξετάζουμε άλλα κατοικήσιμα μέρη στο ηλιακό σύστημα – όπως τα παγωμένα φεγγάρια σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο και τον Δία”, δήλωσε η Mary Voytek, διευθύντρια του προγράμματος αστροβιολογίας της NASA στην έδρα της υπηρεσίας στην Ουάσιγκτον.

Αναζήτηση στους βράχους του Άρη

Για να βρούμε τις ρίζες της στρατηγικής της NASA στην αναζήτηση ζωής στους γειτονικούς μας κόσμους, μπορούμε να ανατρέξουμε στη δεκαετία του 1970: στις ημέρες του Carl Sagan και των δίδυμων οχημάτων προσεδάφισης Viking, που έγραψαν ιστορία όταν και οι δύο προσγειώθηκαν στον Άρη το 1976.

Ο Sagan, οικοδεσπότης της αρχικής τηλεοπτικής σειράς “Cosmos”, βοήθησε στο σχεδιασμό και τη διαχείριση των Viking 1 και Viking 2, τα οποία μετέδωσαν φωτογραφίες και συνέλεξαν επιστημονικά δεδομένα από την επιφάνεια του Άρη. Διεξήγαγαν επίσης πειράματα ανίχνευσης ζωής, συλλέγοντας δείγματα από το υλικό της αρειανής επιφάνειας, που ονομάζεται ρεγόλιθος, και προσθέτοντας θρεπτικά συστατικά.

Παρά τις ενδείξεις ότι κάποια θρεπτικά συστατικά καταναλώνονταν, το μεγαλύτερο μέρος της επιστημονικής κοινότητας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό οφειλόταν πιθανότατα σε μη βιολογικές αντιδράσεις, σβήνοντας μια αρχική σπίθα ενθουσιασμού για την πιθανή ανακάλυψη ζωής στον Άρη.

Μια δεύτερη μεγάλη στιγμή ήρθε το 1996, όταν οι επιστήμονες της NASA δημοσίευσαν μια εργασία που περιέγραφε πιθανά χημικά ίχνη μορφών ζωής σε έναν αρειανό βράχο που έπεσε στη Γη. Γνωστός στην καθομιλουμένη ως μετεωρίτης Allan Hills, ή με τον επίσημο αριθμό του, ALH84001, είχε συλλεχθεί στην Ανταρκτική περισσότερο από μια δεκαετία νωρίτερα.

Ενώ οι μετεωρίτες από τον Άρη έχουν πέσει στη Γη τακτικά κατά τη διάρκεια της ιστορίας των δύο πλανητών – πιθανότατα εκτοξεύονται στο διάστημα όταν μεγάλα αντικείμενα όπως αστεροειδείς προσκρούουν στον Κόκκινο Πλανήτη, και στη συνέχεια τελικά συλλαμβάνονται από το βαρυτικό πεδίο της Γης – αυτός εδώ φαινόταν ιδιαίτερος. Περιείχε χημικά ίχνη παρόμοια με εκείνα που αφήνουν πίσω τους τα γήινα μικρόβια- ορισμένες φωτογραφίες αποκάλυψαν ακόμη και μικροσκοπικά χαρακτηριστικά που έμοιαζαν με βακτήρια. Για άλλη μια φορά, ωστόσο, η παγκόσμια συγκίνηση από την πιθανή ανακάλυψη υποχώρησε σε αβεβαιότητα. Σήμερα, οι περισσότεροι επιστήμονες που έχουν μελετήσει αυτό το ζήτημα θεωρούν μια μη βιολογική πηγή ως την πιθανή προέλευση των “αποδείξεων” για ίχνη παρελθόντων αρειανών μικροβίων στον μετεωρίτη.

Η ομάδα των ερευνητών που δημοσίευσε τη δημοσίευση, με επικεφαλής τον επιστήμονα της NASA David S. McKay, “μερικές φορές έχει κατά κάποιο τρόπο βραχυκυκλωθεί”, δήλωσε ο Andrew Steele, ένας επιστήμονας του Ινστιτούτου Carnegie που έχει επίσης ερευνήσει τον αρειανό βράχο. “Ο πραγματικός αντίκτυπος που είχαν σε αυτή την επιστήμη θα έπρεπε να εξυμνείται περισσότερο, επειδή πήραν τα ρίσκα που πήραν. Είναι αυτό που μας οδήγησε στο να μπορέσουμε να θέσουμε την επόμενη σειρά από πραγματικά σημαντικά ερωτήματα”.

Τα ευρήματα της ομάδας έδωσαν ώθηση για περαιτέρω έρευνα και ανέδειξαν μια νέα διαπίστωση: Πολλές μη βιολογικές διεργασίες θα μπορούσαν να παράγουν χαρακτηριστικά που μοιάζουν με της ζωής.

Η δουλειά του ίδιου του Steele, για παράδειγμα, έχει ως στόχο να θέσει ένα επίπεδο υποβάθρου για το “δεν υπάρχει ζωή” για περιβάλλοντα σε άλλους κόσμους, συμπεριλαμβανομένου του Άρη. Τα πιθανά αποτελέσματα ανίχνευσης ζωής θα μπορούσαν στη συνέχεια να μετρηθούν σε σχέση με αυτό το υπόβαθρο. Βασιζόμενοι στο έργο της ομάδας του McKay και άλλων, ο Steele και οι συνάδελφοί του έχουν βρει τρεις ξεχωριστές χημικές διεργασίες που θα μπορούσαν να παράγουν τα δομικά στοιχεία της ζωής στον Άρη – καθεμία από τις οποίες συνθέτει οργανικά μόρια απουσία οποιασδήποτε βιολογικής δραστηριότητας.

“Ο Άρης είναι συναρπαστικός και μπορεί να έχει ακόμα σημάδια ζωής”, δήλωσε. “Αλλά μας διδάσκει επίσης για το πώς μπορούν να σχηματιστούν τα δομικά στοιχεία της ζωής”.

Και αυτές οι δύο πρώτες προσπάθειες για την ανεύρεση ζωής στον Άρη οδήγησαν επίσης σε μια άλλη σημαντική αποκάλυψη: Η αναζήτηση θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, όχι “αρπαχτή και φύγε”, δήλωσε ο αστροβιολόγος Hays.

“Και οι δύο αυτές ερμηνείες των αποτελεσμάτων παρεμποδίστηκαν από την έλλειψη πλαισίου”, δήλωσε ο Hays. “Στην περίπτωση του Βίκινγκ, η έλλειψη πλαισίου σχετικά με τις μετρήσεις που επρόκειτο να γίνουν – τι θα μπορούσαν να μας πουν για το περιβάλλον στο οποίο θα τα μετρούσαμε. Στην περίπτωση του Allan Hills [του αρειανού μετεωρίτη], η έλλειψη πλαισίου σχετικά με το περιβάλλον από το οποίο προήλθαν αυτοί οι βράχοι”.

«Follow the Water»

Για να προχωρήσει η έρευνα, η NASA αποφάσισε αρχικά να μην στοχεύσει άμεσα στην ανίχνευση της ίδιας της ζωής. Αντ’ αυτού, τα δίδυμα ρόβερ Spirit και Opportunity έκαναν λεπτομερή έρευνα του αρειανού περιβάλλοντος, επιβεβαιώνοντας κατοικήσιμες συνθήκες στον πρώιμο Άρη εν μέρει μέσω γεωλογικών ενδείξεων ροής νερού. Τα τροχιοφόρα σκάφη της NASA, όπως το Mars Reconnaissance Orbiter και το Mars Odyssey, έπαιξαν επίσης ρόλο, βοηθώντας στη χαρτογράφηση του εδάφους και στην επιλογή θέσεων προσεδάφισης.

Δημοσίευση σχολίου

0Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου (0)