Κυριακή, 9 Φεβρουαρίου 2020

Η απεργία που άλλαξε τον Τύπο στην Ελλάδα...

Οι δημοσιογράφοι είναι περίεργη φάρα. Διαφωνούν, μαλώνουν, νομίζεις ότι θα βγάλει ο ένας τα μάτια του άλλου, αλλά όταν πλησιάζει ο κίνδυνος γίνονται μια γροθιά. Κάτι τέτοιο έγινε το 1975 στη πρώτη μεγάλη απεργία. Τότε οι δημοσιογράφοι στην Αθήνα δεν ξεπερνούσαν τους 600. Κι είχαν διαφορές. Άλλοι είχαν διωχθεί από τη χούντα, είχαν φυλακιστεί και εξοντωθεί επαγγελματικά. Άλλοι την ίδια περίοδο όχι μόνο είχαν...

συνεργαστεί, αλλά είχαν πάρει και καλές, υψηλά αμειβόμενες θέσεις, χωρίς να μιλάμε για το «μαύρο χρήμα» που διακινήθηκε. Από κοντά και οι εκδότες.

Κάποιοι είχαν πλουτίσει με την απόφαση άλλων να κλείσουν τις εφημερίδες τους. Από το 1969, σε έξι χρόνια δηλαδή, η τιμή των εφημερίδων είχε αυξηθεί κατά 233%, ενώ τα διαφημιστικά τιμολόγια είχαν εκτοξευτεί στο 400%. Αρχές Απριλίου οι εφημερίδες είχαν ανεβάσει την τιμή τους, από τις τέσσερις στις πέντε δραχμές. Οι κυκλοφορίες υψηλές, τα έσοδα πολλά και οι δημοσιογράφοι όταν ζήτησαν νέες συλλογικές συμβάσεις συνάντησαν σθεναρή άρνηση από μέρους των ιδιοκτητών.

Στην Αθήνα 11 εφημερίδες μοιράζονταν μια πίτα μεγάλη και πλούσια.

Κυριαρχούσαν τα συγκροτήματα Λαμπράκη (Το Βήμα, Τα Νέα) και Μπότση (Ακρόπολις, Απογευματινή).

Από κοντά η Βραδυνή με νωπές ακόμα τις αντιστασιακές δάφνες (περισσότερα εδώ), η Αθηναϊκή του Γιάννη Παπαγεωργίου, η Καθημερινή της Ελένης Βλάχου, η Εστία των αδελφών Κύρου, ο Ελεύθερος Κόσμος του Σάββα Κωνσταντόπουλου, και η Αυγή με τον Ριζοσπάστη.

Τα γεγονότα εξελίχτηκαν ραγδαία και οδήγησαν στην έκδοση της πρώτης εφημερίδας όλων των Συντακτών, της Αδέσμευτης Γνώμης που… έστρωσε τον δρόμο για την Ελευθεροτυπία. Έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσουμε το χρονικό της απεργίας και πως αυτή έφθασε στην ικανοποίηση των αιτημάτων των δημοσιογράφων.

Δευτέρα 28 Απριλίου 1975: Πραγματοποιείται η τρίτη συνάντηση Συντακτών – Ιδιοκτητών. Οι πρώτοι αξιώνουν αυξήσεις 20-40% ανάλογα το ύψος του μισθού. Οι ιδιοκτήτες με το ζόρι φθάνουν το 20% στους χαμηλόμισθους. Οι διαπραγματεύσεις ναυαγούν και συγκαλείται το Μικτό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ. Αποφασίζει απεργία. Λόγω του προχωρημένου της ώρας θα κυκλοφορούσαν μόνο τα πρωινά φύλλα της επομένης.

Τρίτη 29 Απριλίου 1975: Στη μία τα ξημερώματα οι Συντάκτες αποχωρούν από τους τόπους εργασίας. Στις 3.00 πραγματοποιείται έκτακτη σύσκεψη των διοικήσεων Συντακτών και Τεχνιτών. Στις 8 το πρωί οι εφημερίδες «Αυγή», «Ριζοσπάστης» και «Ελεύθερος Κόσμος» δηλώνουν ότι αποδέχονται τα ποσοστά των αυξήσεων και το απόγευμα της ίδιας ημέρας υπογράφουν τα σχετικά συμφωνητικά για να μπορέσουν να κυκλοφορήσουν την επομένη. Στις 11 οι ιδιοκτήτες κηρύσσουν ανταπεργία (λοκ άουτ). Στις 8 το βράδυ συγκροτούνται επιτροπές αλληλοβοηθείας (τριμελής), Τύπου (7μελής), Οργανωτική (τριμελής), Ενημερώσεως και Στατιστικής.

Τετάρτη 30 Απριλίου 1975: Κυκλοφορεί η πρώτη προκήρυξη των δημοσιογράφων. Αναλύει τις αιτίες της απεργίας. Από τις 11 το πρωί ομάδες δημοσιογράφων γυρνούν στην Αθήνα και μοιράζουν χέρι με χέρι την προκήρυξη. Στις 8 το βράδυ νέα συγκέντρωση στον α’ όροφο των γραφείων της ΕΣΗΕΑ. Εκεί γίνεται γνωστό ότι οι Ιδιοκτήτες θα καταβάλουν το Δώρο του Πάσχα στα γραφεία της Ένωσης Ιδιοκτητών. Η ΕΣΗΕΑ προτείνει η καταβολή να γίνει στα δικά της γραφεία. Στη συνέχεια ρίχνεται η ιδέα της έκδοσης απεργιακού φύλλου.

Πέμπτη, Πρωτομαγιά 1975: ΟΙ εκδότες δέχονται να καταβληθεί το δώρο μέσω της ΕΣΗΕΑ. Εξαίρεση η «Καθημερινή» που ειδοποιεί τους συντάκτες της ότι θα είναι ανοιχτά τα γραφεία της. Από τις 17.00 έως τις 21.00 μοιράζεται και πάλι από δημοσιογράφους η δεύτερη προκήρυξη. Υποχωρούν και οι δύο αθλητικές εφημερίδες «Αθλητική Ηχώ» και «Φως των Σπορ» που υπογράφουν και αυτές τη νέα συλλογική σύμβαση.

Παρασκευή 2 Μαΐου 1975: Είναι Μεγάλη Παρασκευή, ο απεργιακός αγώνας παρουσιάζει ύφεση, αλλά η συμπαράσταση στον αγώνα των δημοσιογράφων που είναι πλέον και τεχνικών και υπαλλήλων μετά το λοκ άουτ των εργοδοτών, παρουσιάζει έξαρση. Μηνύματα συμπαράστασης έρχονται από παντού.

Σάββατο 3 Μαΐου 1975: Η Ανάσταση βρίσκει πολλούς δημοσιογράφους στα γραφεία της ΕΣΗΕΑ.

Τρίτη 6 Μαΐου 1975: Στην πρωινή σύσκεψη αναγγέλλεται από την απεργιακή επιτροπή η έκδοση εφημερίδας. Ήδη έχει κατατεθεί στο Υπουργείο Εμπορίου ο τίτλος «Αδέσμευτη Γνώμη». Συγκροτείται 6μελής Εκδοτική επιτροπή για την μεθόδευση της έκδοσης. Υποχωρούν και τα οικονομικά φύλλα. «Εξπρές», «Ημερησία» και «Ναυτεμπορική» υπογράφουν με τη σειρά τους τις νέες συμβάσεις. Οι Αθλητικοί Συντάκτες στα γήπεδα που διεξάγονται αγώνες του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος διαβάζουν την ανακοίνωση της Απεργιακής Επιτροπής. Οι φίλαθλοι χειροκροτούν.

Τετάρτη 7 Μαΐου 1975: Ο υφυπουργός Τύπου, Παναγιώτης Λαμπρίας, δημοσιογράφος κι αυτός μεσολαβεί για μια νέα συνάντηση ΕΙΗΕΑ – ΕΣΗΕΑ. Οι δημοσιογράφοι συνεχίζουν να μοιράζουν προκηρύξεις. Μεταξύ αυτών πρώτος και καλύτερος ο Παύλος Παλαιολόγος σε προχωρημένη ηλικία. Ο κόσμος τον αναγνωρίζει και τον χειροκροτεί.

Πέμπτη 8 Μαΐου 1975: Όλοι προετοιμάζονται για τη συνάντηση Συντακτών – Ιδιοκτητών. Η Ένωση Συντακτών Μακεδονίας – Θράκης κηρύσσει τρίωρη στάση εργασίας (17.30-20.30) σε ένδειξη συμπαράστασης.

Παρασκευή 9 Μαΐου 1975: Δεν έχει αποτέλεσμα η συνάντηση Συντακτών – Ιδιοκτητών η οποία πραγματοποιήθηκε στο γραφείο του Παναγιώτη Λαμπρία.

Σάββατο 10 Μαΐου 1975: Ανακοινώνεται ότι την Δευτέρα θα κυκλοφορήσει η «Αδέσμευτη Γνώμη».

Κυριακή 11 Μαΐου 1975: Η έκδοση της «Αδέσμευτης Γνώμης» αναβάλλεται για την Τρίτη. Οι διευθυντές των εφημερίδων που απεργούν ορίζουν τον Κώστα Νίτσο Διευθυντή της εφημερίδος και σε ρόλο αρχισυντάκτη οι υπόλοιποι. Η εφημερίδα θα τυπωθεί στα πιεστήρια της «Ημερησίας», ενώ η άρνηση του Πρακτορείου να την πρακτορεύσει υποχρεώνει τους συντάκτες να συγκροτήσουν ομάδες για τη διανομή της.

Δευτέρα 12 Μαΐου 1975: Ενώ σε όλους τους χώρους του κτιρίου της ΕΣΗΕΑ επικρατεί το αδιαχώρητο με τους δημοσιογράφους να ετοιμάζουν την ύλη της δικής τους εφημερίδας, η έκδοση κινδυνεύει. Δεν υπάρχει χαρτί να τυπωθεί. Αργά το βράδυ (21.00) έχει βρεθεί και το χαρτί. Το παραχώρησε ένας εκδότης εγκυκλοπαιδειών. Λεγόταν Χρήστος Τεγόπουλος και σε λίγο οι περισσότεροι θα τον συναντούσαν ξανά.

Τρίτη 13 Μαΐου 1975: Τυπογράφοι και Συντάκτες εκδίδουν την εφημερίδα. Είναι μια πρώτη νίκη. Πολλοί προσπάθησαν να τορπιλίσουν την έκδοση. Ακόμη και χαρτί δεν της έδωσαν. Έγινε η πρώτη εφημερίδα που τυπώθηκε σε χαρτί πολυτελείας «σατινέ» στο χαρτί που τυπωνόταν η εγκυκλοπαίδεια «Δομή». Η επιτυχία της έκδοσης υποχρεώνει τους εκδότες σε νέες διαπραγματεύσεις. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα οι δύο πλευρές συμφωνούν. Οι συντάκτες φεύγουν για τις εφημερίδες. Αποφασίζεται την επόμενη μέρα να κυκλοφορήσουν τα απογευματινά φύλλα.

Η ιστορία όμως δεν τελειώνει εδώ. Η απεργία αυτή ήταν ουσιαστικά η αφετηρία μεγάλων αλλαγών στον Αθηναϊκό Τύπο. Διευθυντές άλλαξαν, νέες εφημερίδες βγήκαν στην αγορά και οι παλιές άλλαξαν κοινό. Από το 1975 και μετά τίποτα δεν ήταν ίδιο…

Πηγή: https://pasatempo.wordpress.com/
Το kafeneio-gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα να μην είναι υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους, να γράφονται στην ελληνική ή την αγγλική γλώσσα (όχι greeklish), να είναι κατανοητά και τέλος να είναι κατά το δυνατόν σύντομα. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.