Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2009

Περί θρησκευτικών συμβόλων

Γράφει ο Ευθύλογος

Οι θρησκείες έχουν δυο όψεις.
Η μια όψη τους είναι ότι αποτελούν πηγή – μορφή εξουσίας, καταπίεσης, φόβου και χειραγώγησης των ανθρώπων, εκμεταλλευόμενες την αγωνία και την άγνοιά μας για το «μετέπειτα».
Άλλωστε πολύ συχνά βλέπουμε άλλες μορφές εξουσιών – θεσμοθετημένες ή άτυπες – να βρίσκονται σε αγαστή συνεργασία με την θρησκευτική - μεταφυσική εξουσία.
Το δίπολο «φύλαρχος – μάγος» εξακολουθεί και σήμερα να λειτουργεί σε σύγχρονη και βελτιωμένη μορφή βέβαια, ελέγχοντας ασφυκτικά πολλάκις τη ζωή των ανθρώπων.
Ακόμη κι αν γλυτώσεις από τον ανθρώπινο νόμο δεν θα γλυτώσεις από τον θείο νόμο.
Δεν είναι τυχαίο εκείνο το μεγάλο «μάτι» στις εκκλησίες που βλέπει τα πάντα ώστε να αποδώσει - εν ευθέτω ή μη χρόνω – δικαιοσύνη, ούτε είναι τυχαίο ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν για κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα κι από ένα θεό.
Να μη μπορείς να γλυτώσεις από πουθενά.
Και σήμερα ακόμη η επέμβαση των θρησκειών στην προσωπική ζωή των ανθρώπων αλλά και στη διαμόρφωση της κουλτούρας των λαών είναι τόσο καταπιεστική ώστε σε κάποια μέρη, οποιαδήποτε απόκλιση από το θρησκευτικό “comme il faut” να συνεπάγεται μαρτυρικό, συνήθως δια λιθοβολισμού θάνατο.
Ας μη ξεχνάμε ότι η δυτική Ευρώπη έζησε έναν θρησκευτικό μεσαίωνα από τον οποίο δεν την χωρίζουν πολλοί αιώνες, έτσι δικαιούται αλλά και υποχρεούται να είναι περισσότερο ευαίσθητη σε θέματα θρησκευτικού φονταμενταλισμού.
Η ανάρτηση ή επίδειξη θρησκευτικών συμβόλων μιας θρησκείας, δίνει το δικαίωμα και σε οπαδούς άλλων θρησκειών να διεκδικήσουν ισότιμη μεταχείριση.
Ας σκεφτούμε λίγο που μπορεί να οδηγήσει κάτι τέτοιο!

Η άλλη όψη των θρησκειών είναι ότι αποτελούν ελπίδα για πολλούς απελπισμένους αλλά και διαμαρτυρία εναντίον της ανθρώπινης εξαθλίωσης.
Η προσμονή μιας επουράνιας δικαίωσης ή μιας μεταθανάτιας τιμωρίας ίσως να καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική συμπεριφορά αρκετών ανθρώπων.
Η θρησκεία είναι η παρηγοριά, το βάλσαμο, μια ............
ψυχική πανοπλία απέναντι στην κοινωνική δυστυχία και εξαθλίωση του ανθρώπου αλλά ταυτόχρονα και μια απάντηση στα υπαρξιακά του ερωτήματα.
Δεν έχει σημασία αν είναι «ορθή ή λανθασμένη» η απάντηση, αρκεί να είναι «ικανοποιητική» γι αυτόν που ζητάει απαντήσεις σε τέτοιου είδους ερωτήματα.
Ανεξάρτητα από το αν πιστεύουμε ότι οι θρησκείες είναι «εξ αποκαλύψεως» ή είναι «ωφέλιμα ψέματα», αν πιστεύουμε στο «δημιουργισμό»
(εδώ) ή στην εξέλιξη,
οφείλουμε να αναγνωρίσουμε τη συνεισφορά τους στην πορεία των ανθρώπινων κοινωνιών.
Η προσωπική μου γνώμη είναι ότι το τελικό ισοζύγιο (μέχρι τώρα) όσον αφορά την προσφορά των θρησκειών στην ανθρωπότητα είναι θετικό, παρά τις οπισθοδρομήσεις, τα εγκλήματα και τους σκοταδισμούς που έχουν θρησκευτικές αφετηρίες.

Αλλά προς το τέλος του 20ου αιώνα, στις δυτικές τουλάχιστον κοινωνίες, φαίνεται κάτι να αλλάζει.

Ο σύγχρονος άνθρωπος ενδιαφέρεται πολύ περισσότερο για την επίγεια και λιγότερο για τη μεταθανάτια δικαίωσή του. Απαιτεί όλο και περισσότερα από ένα σύγχρονο κράτος και ταυτόχρονα περιορίζει τις απαιτήσεις του έναντι του όποιου θεού του.
Και το περί δικαίου αίσθημά του δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθεί με την μεταθανάτια τιμωρία των αμαρτωλών ούτε με την παραδείσια επιβράβευση των αγαθών.
Δεν ενδιαφέρεται τόσο για την σωτηρία της ενδεχομένως αθάνατης ψυχής του, όσο για την εξάλειψη των δεινών που ταλανίζουν την μετά βεβαιότητας εφήμερη ύπαρξή του.

Επί πλέον η αλματώδης ανάπτυξη της γνώσης έχει ως αυτονόητο επακόλουθο τον κλονισμό της αναπόδεικτης πεποίθησης, δηλαδή της πίστης.
Ας μη ξεχνάμε ότι για χιλιάδες χρόνια ο άνθρωπος καλλιεργούσε τον εγωκεντρισμό του και τον συμπαντικό «ανθρωποκεντρισμό» στηριζόμενος στην οπτική απάτη του «γεωκεντρισμού».
Ο Γαλιλαίος επέφερε το πρώτο μεγάλο πλήγμα στον ανθρώπινο εγωισμό και στην τεχνητή «αρμονία» με την οποία περιστρέφονται τα πάντα γύρω από τη γη, που κατά σύμπτωση είναι και ο χώρος διαβίωσης της «κορωνίδας της δημιουργίας».
Το δεύτερο μεγάλο πλήγμα κατά του ναρκισσισμού μας, δόθηκε όταν μάθαμε ότι το ηλιακό μας σύστημα είναι ένα «συστηματάκι» παραπεταμένο σε μια άκρη του γαλαξία.
Και το τελειωτικό χτύπημα ήταν η ανακάλυψη ότι ο Γαλαξίας μας δεν είναι μοναδικός, όπως φιλάρεσκα πιστεύαμε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα, αλλά έχει παρέα τουλάχιστον καμιά εκατοστή δισεκατομμύρια γαλαξίες ακόμη.
Χρειάζονται κι άλλα για να καταλάβουμε την ασημαντότητά μας;
Η ζωή αντιμετωπίζεται πλέον, περισσότερο ως σύμπτωμα της λειτουργίας του σύμπαντος και λιγότερο ως αποτέλεσμα της παντοδύναμης θέλησης κάποιου ανώτερου Νου.
Όσο για την «κορωνίδα της δημιουργίας», αυτή υλοποιώντας κατά γράμμα την θεϊκή εντολή «αυξάνεσθε και πληθύνεσθε και κατακυριεύσατε την γην», κατάντησε ρύπος του πλανήτη.
Επί πλέον τα τελευταία χρόνια, έχει αρχίσει να αμφισβητείται έντονα η άποψη ότι η «ηθική υγεία» μιας σύγχρονης κοινωνίας καθορίζεται ή εξαρτάται από τον βαθμό της θρησκευτικότητάς της. (Στο παρελθόν ίσως να ίσχυε, με τα δεδομένα της τότε ηθικής)
Απομένουν μόνον κάποια φοβικά ή εγωιστικά ερωτήματα [1] στα οποία ο καθένας δίνει τις δικές του απαντήσεις.
Φτάσαμε έτσι στο σημείο να κλονιστεί η λειτουργία του «εξουσιαστικού δίπολου» και η «συνεργασία» κράτους – εκκλησίας να θεωρείται όχι μόνον ατελέσφορη αλλά και ύποπτη[2] στα μάτια του σκεπτόμενου πολίτη.
Ίσως ο πλήρης διαχωρισμός κράτους και εκκλησίας να βοηθήσει στο να διατηρήσουν τη σοβαρότητά τους (κατ’ άλλους να την ξαναβρούν) και οι δυο θεσμοί.
Τότε δεν θα έχουν νόημα και ερωτήματα του τύπου:
-Να αναγράφεται το θρήσκευμα στις ταυτότητες;
- Να αναρτώνται θρησκευτικά σύμβολα στις σχολικές αίθουσες ή όχι;
Άλλωστε είναι καιρός πλέον η ευαισθησία, το ενδιαφέρον και η αγάπη για τον συν-άνθρωπο να στηριχθούν λιγότερο σε μεταφυσικές επιρροές και περισσότερο σε κοινωνικές αντιλήψεις οι οποίες θα συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου και πιο ευαίσθητου κράτους.
Τούτο είναι και το τελικό ζητούμενο.
Και δεν φαντάζομαι ούτε ο γλυκύς Ναζωραίος να έχει επ’ αυτού αντίρρηση.

* * * * * * * *

[1] Είναι δυνατόν ΕΓΩ να πάψω να υπάρχω;

[2] Πολλές φορές συγκεκριμένα γεγονότα (δεν αναφέρομαι μόνον στην Ελλάδα) που βλέπουν (ή δεν βλέπουν) το φώς της δημοσιότητας μετατρέπουν τις υποψίες σε ισχυρές ενδείξεις αν όχι και σε αποδείξεις.

Ευθύλογος

16 σχόλια:

  1. Νομίζω το θέμα έχει διευθετηθεί από τον ίδιο το Ναζωραίο εδώ και σχεδόν 2000 χρόνια με την καταπληκτική ατάκα: "Απόδοτε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. τον κακό σου τον καιρό!

    Προϊόν αμορφοσιάς και αγραμματοσύνης, χειραγώγησης των νέων απο την παιδική ηλικία είναι η θρησκεία και τίποτα άλλο.

    Άλλο η παρηγοριά και άλλο το αναισθητικό που σε ναρκώνει μέχρι να ξεψυχήσεις.

    Περισσότερη παρηγοριά θα βρεί κανείς στην επιστημονική λογική σκέψη, στην Αθεϊα, παρά σε οποιαδήποτε θρησκεία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. to προβλημα ειναι οτι εδω χρησιμοποιειται η πολιτικη ορθοτητα στη θρησκεια για να διαλυθουν εθνη και πολιτισμοι.

    οι εισβολεις λχ μουσουλμανοι μπορει να προσβαλλονται βλεποντας τον χριστο σε εικονες δημοσια σε χριστιανικες χωρες ελλας ελβετια,και να τους επικαλουνται ως μεσον αποπολιτισμικοποιησης των ευρωπαιων.

    αλλα ο ελβετος και ο ελλην δεν μπορουν (!) να προσβαλλονται απο μιναρεδες εισαγωμενων πληθυσμων εποικων!!!

    πολυ περισσοτερο δεν μπορουν να πανε τη μεκκα στα δικαστηρια και να απαιτησουν να παψουν οι ιμαμηδες να γκαριζουν στα μεγαφωνα..

    αν αυτος ο παραλογισμος βαφτιζεται θρησκευτικη ελευθερια ,αν το να διαλυσεις τους ευρωπαικους πολιτισμους ειναι στοχος ,αν οι ντοπιοι εχουν μονο υποχρεωσεις και δεν δικαιουνται να προσβαλλονται,και οι εποικοι μονο δικαιωματα που δηθεν προσβαλλονται λες και τους κρατα κανεις με το ζορι,τοτε εχουμε προβλημα απατεωνων προπαγανδιστων της πολιτικης ορθοτητας με ετεροβαρη δικαιωματα και υποχρεωσεις και στοχους μισανθρωπικους..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Τους είπαν «μικροαστούς». Κι αν είναι, ποιος κρίνει;

    Τους είπαν «συντηρητικούς». Είναι προτιμότεροι οι κλέφτες;

    Τους είπαν εθνικιστές. Πληρωμένοι ακαδημαϊκοί, κρατικοδίαιτες ΜΚΟ, αντιπρόσωποι του Σόρος

    Όταν ψέλλισαν «δεν πάει άλλο» τους είπαν και «ρατσιστές». Οι φασίστες της κουκούλας.

    Σήμερα τα μεσαία στρώματα έπαιξαν «τα ρέστα τους».

    «Σαν έτοιμοι από καιρό, σα θαρραλέοι», έσπρωξαν στο τραπέζι την τελευταία δυνατότητα που έχουν να επηρεάσουν την κατάσταση των πραγμάτων, πριν σαρωθούν από την παγκοσμιοποίηση και την οικονομική κρίση, χάνοντας ανεπιστρεπτί κοινωνικό στάτους, τρόπο και αρχές ζωής.

    Και κέρδισαν.

    Ανέδειξαν αυτόν που λες και μια εθνική ειμαρμένη είχε διατηρήσει εφεδρεία.

    Όταν όλα έδειχναν ότι «απολείπειν ο Θεός Αντώνιον».

    Όταν όλοι έλεγαν «μπήκαν στην πόλη οι οχτροί».

    Σπάνια γίνεται αντιληπτή η βαρύτητα των ιστορικών γεγονότων τη στιγμή που συμβαίνουν.

    Χωρίς δραματικές διατυπώσεις, η Νέα Μεταπολίτευση είναι εδώ.

    Μετά τη λεηλασία με αφορμή την Ολυμπιάδα του 2004 η χώρα παραπαίει.
    Η διεθνής κρίση επιτείνει την παρασιτική διάσταση της ελληνικής οικονομίας.

    Η πολιτική και οικονομική ελίτ είχε με την εισροή εκτεταμένων κοινοτικών πόρων μια ευκαιρία να διαμορφώσει ένα καθεστώς κοινωνικής συνοχής.

    Την πέταξε για το τρίπτυχο «βίλλα-κόττερο-glamour».

    Τώρα, ή κατρακυλάμε σε φεουδαρχία νέου τύπου ή δίνεται η δυνατότητα στη συγκολλητική ουσία της κοινωνίας, τη μεσαία τάξη, ακαθόριστη ιδεολογικά αλλά παντοδύναμη αριθμητικά, να βρει πάλι το βήμα της.

    Επιστροφή σε περίοδο «παχέων αγελάδων» αποκλείεται, ας είναι αξιοπρεπής επιβίωση.

    Απόψε : Η Αγκελα Μέρκελ τόνισε την ανάγκη να διοχετευθεί ρευστότητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
    Οι Ελβετοί απέρριψαν τη ανέγερση των προσβλητικών μιναρέδων.
    Κι εδώ, ο Αντώνης Σαμαράς σάρωσε το μισητό σύμβολο της πολιτικής φαυλότητας.

    Μήπως το φάντασμα του απλού, μέσου, ανθρώπου πλανάται πάνω απ’ την Ευρώπη;

    Προφήτης"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. να βλεπεις αθεους οταν χεζονται ως κολογεροι με την ιδεα πως θα πεθανουν, μεταλαμβανουν σαν πουστηδες.

    ο παπας της ενοριας τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. ......και η μαλακία όλων σας καλά κρατεί

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΧΕΙ ΣΦΑΞΕΙ ΧΙΛΙΑΔΕΣ,
    ΑΛΛΑ ΟΙ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΔΕΚΑΔΕΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ

    -SEAN O'CASEY

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. ΣΕ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ ΠΥΡΣΟΣ-Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΡΑΣ-Ο ΚΛΗΡΙΚΟΣ.
    -ΒΙΚΤΩΡ ΟΥΓΚΟ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Δηλαδή ευθύλογε;;
    Τι κάνουμε;;;
    Δηλώνεις άθεος;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. " YPER PISTEOS KAI PATRIDOS "
    KOLOKOTRONIS.

    AFIEROMENO SE OLLA TA "GIOUSOUFAKIA "

    CHRISTOS.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. "...ΟΧΙ ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΟΙ ΑΘΕΟΙ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΠΟΛΙΤΕΣ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΕΘΝΟΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΣΚΕΠΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ..."

    ΤΑΔΕ ΕΦΗ ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΟΥΣ.
    ΧΑΡΙΣΜΑ ΣΑΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΕΒΡΑΙΟΙ ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΔΕΚΑΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΖΑΦΕΡΙΣΤΑΝ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. SKETO PATRIOTES MEGALE !!!

    TA ALLA HARISMA SOU FASISTA !!!


    CHRISTOS.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. "...ΓΙΑ ΝΑ ΔΥΝΑΝΤΑΙ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΝΑ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΣΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΒΑΘΜΟ
    ΤΗ ΜΑΚΑΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΧΑΡΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ , ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΒΛΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΤΙΜΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ..."

    -ΘΩΜΑΣ ΑΚΙΝΑΤΗΣ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Ευθύλογε, πολλά λες και βαριέμαι να σε διαβάσω. Αν έλεγες λιγότερα ίσως σε διάβαζαν περισσότεροι και ίσως να έβγαζαν και νόημα... Τώρα δεν καταλαβαίνουν πού το πας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. 5:32 μμ

    Δηλώνεις άθεος;;

    Μεγάλη κουβέντα αυτή φίλε μου.
    Απλά δεν αισθάνομαι τόσο σημαντικός ώστε να ασχοληθεί ιδιαίτερα μαζί μου κάποιος θεός.

    10:58 μμ
    Ένα τέτοιο θέμα δεν συζητιέται "περιληπτικά".
    Αν βαριέσαι άστο καλλίτερα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. ΤΩΡΑ ΜΠΡΕ ΠΟΥ ΘΑ ΣΑΣ ΠΕΡΙΛΑΒΕΙ ΤΟ ΙΣΛΑΜ,ΘΑ ΔΕΙΤΕ ΠΩΣ ΘΑ ΣΤΗΣΕΤΕ ΚΩΛΟ ΓΙΟΥΣΟΥΦΑΚΙΑ ΑΘΕΑ !
    ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΜΠΡΕ ΠΟΥ ΘΑ ΚΑΝΕΤΕ ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΘΑ ΕΙΣΑΣΤΕ ΕΣΕΙΣ !
    ΑΛΑΧ-ΒΑΚΡ

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Το kafeneio-gr ενθαρρύνει τους αναγνώστες να εκφράζουν τις απόψεις τους μέσα από την ιστοσελίδα μας. Παρακαλούμε όμως τα κείμενα να μην είναι υβριστικά, να μην παραπέμπουν σε άλλους ιστότοπους, να γράφονται στην ελληνική ή την αγγλική γλώσσα (όχι greeklish), να είναι κατανοητά και τέλος να είναι κατά το δυνατόν σύντομα. Είναι αυτονόητο πως η ομάδα διαχείρισης φέρει ευθύνη μόνο για τα επώνυμα άρθρα των συντακτών και των συνεργατών της.

Σας ευχαριστούμε για την συμμετοχή σας.